Con đường Vàng của Trung Quốc: Chiến lược quốc gia ảnh hưởng tới giá vàng toàn cầu

Vàng được xem là một “khoáng sản chiến lược” đối với chính phủ Trung Quốc và đóng vai trò trung tâm không chỉ trong các chính sách kinh tế dài hạn mà còn trong chiến lược an ninh quốc gia của nước này. Theo phân tích mới từ S&P Global, sáng kiến quốc tế mang tên “Con đường Vàng” là một phần quan trọng trong toàn bộ kế hoạch này.

Báo cáo sâu rộng của S&P Global cung cấp cái nhìn toàn diện về mọi khía cạnh của thị trường vàng Trung Quốc, bao gồm quy định, nhu cầu tiêu dùng, khai thác và sản xuất, cũng như vai trò của ngân hàng trung ương. Đồng thời, báo cáo cũng phân tích cách Trung Quốc tận dụng các mối quan hệ quốc tế để đặt vàng vào trung tâm của kế hoạch kinh tế và quốc phòng.

Tác giả báo cáo cho biết, mặc dù chiến lược toàn cầu hóa của Trung Quốc bị gián đoạn bởi đại dịch COVID, nhưng đến nay đã được khôi phục với "sự tập trung mới vào vàng, dự kiến sẽ thúc đẩy nỗ lực của Trung Quốc trong nhiều năm tới."

"Chiến dịch toàn cầu hóa đã chậm lại trong thời gian đại dịch, nhưng đã tiếp tục với mức độ cấp bách hơn vào năm 2022," báo cáo ghi nhận. "Năm đó, các biện pháp trừng phạt của phương Tây đã phong tỏa dự trữ ngoại hối của Nga do cuộc chiến Nga-Ukraine, điều này làm dấy lên lo ngại trong giới hoạch định chính sách Trung Quốc và nâng cao tầm quan trọng của vàng như một phương tiện tiềm năng để đối phó với những rủi ro như vậy. Kết quả là, các mục tiêu an ninh quốc gia như nâng cao khả năng phục hồi kinh tế và giảm phụ thuộc vào nước ngoài đã trở thành nguyên tắc tổ chức trung tâm cho các chính sách của Trung Quốc."

"Mặc dù một số người cho rằng lợi ích kinh tế của việc giao dịch vàng bằng nhân dân tệ hoặc giữ vàng làm dự trữ đối với Trung Quốc còn gây tranh cãi, nhưng điều này cho thấy các cân nhắc đó có thể bị lu mờ bởi các mục tiêu an ninh mới."

Báo cáo cũng ghi nhận Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã tiếp tục mua vàng tích cực từ cuối năm 2022, trong khi Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) cũng tái cam kết với sáng kiến “Con đường Vàng” từ năm 2019.

Con đường Vàng và chiến lược giảm phụ thuộc USD

“Con đường Vàng” (hay còn gọi là “Hành lang Vàng”) nhằm thúc đẩy giao dịch và thanh toán vàng dựa trên nhân dân tệ trên phạm vi toàn cầu. Được thúc đẩy bởi các mục tiêu dài hạn của Trung Quốc như mở rộng sử dụng nhân dân tệ, tăng cường khả năng phục hồi kinh tế và giảm sự lệ thuộc vào đồng USD, sáng kiến này dự kiến sẽ tiến triển từng bước nhưng được cam kết lâu dài.

“Con đường Vàng” hướng đến các quốc gia thành viên BRICS và chương trình Vành đai và Con đường, đồng thời gắn liền với các nỗ lực thương mại và ngoại giao của Bắc Kinh tại khu vực toàn cầu phía Nam.

Báo cáo cho biết, sáng kiến mới nhất của “Con đường Vàng” nhằm thiết lập một mạng lưới toàn cầu các kho vàng hỗ trợ giao dịch vàng bằng nhân dân tệ và chuyển đổi nhân dân tệ thành vàng lưu trữ tại các kho này.

Khi ngày càng nhiều kho vàng được mở tại các quốc gia đối tác, chúng sẽ tạo thành một mạng lưới đa phương cho giao dịch vàng bằng nhân dân tệ, chuyển đổi và lưu ký vàng bên ngoài hệ thống đồng USD.

Mạng lưới kho vàng quốc tế và vai trò của Hồng Kông

Kho vàng đầu tiên ngoài lãnh thổ Trung Quốc đã được thiết lập tại Hồng Kông vào năm 2025, đi kèm với hai hợp đồng vàng bằng nhân dân tệ có thể thanh toán bằng đồng tiền này hoặc giao vàng vật chất, bao gồm giao tại kho vàng mới.

Các địa điểm tiềm năng khác có thể bao gồm các trung tâm giao dịch vàng khu vực như Singapore, Kuala Lumpur, Dubai, Riyadh, Moscow và nhiều nơi khác. Mạng lưới này cung cấp kết nối với thị trường vàng vật chất lớn nhất thế giới và có thể thu hút các quốc gia muốn đa dạng hóa, lưu trữ vàng trong nước hoặc gần kề để tăng cường kiểm soát.

Mặc dù vẫn chưa rõ cách thức xây dựng, vận hành và tiếp nhận các kho vàng tiếp theo tại các quốc gia đối tác, kho vàng đầu tiên tại Hồng Kông được dự kiến sẽ là mô hình mẫu mực.

Kho lưu trữ kim loại quý tại Sân bay Quốc tế Hồng Kông là kho vàng đầu tiên ngoài lãnh thổ do SGE quản lý. “Kho này thuộc sở hữu và được chứng nhận bởi SGE, vận hành bởi Ngân hàng Trung Quốc (Hồng Kông) Ltd., với công suất ban đầu là 150 tấn,” báo cáo cho biết. “Hồng Kông dự kiến mở rộng công suất lưu trữ vàng lên gấp mười lần, vượt 2.000 tấn trong ba năm tới, nhằm tạo thành ‘trung tâm dự trữ vàng khu vực.’ Con số này gần bằng toàn bộ dự trữ vàng của Trung Quốc, gần một phần ba lượng vàng lưu kho tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, hoặc 40% lượng vàng tại Ngân hàng Anh ở London.”

Kho vàng tại Hồng Kông vận hành theo chế độ quản lý của SGE và được hỗ trợ bởi hệ thống thanh toán trung tâm cho giao dịch vàng, thử nghiệm được khởi động từ ngày 7 tháng 7 năm 2026.

Triển vọng tương lai và ảnh hưởng toàn cầu

S&P Global nhận định Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện các kế hoạch vàng này khi căng thẳng và xung đột toàn cầu tiếp tục diễn ra. Những kế hoạch này kết hợp mục tiêu chính sách trong quá khứ cùng với các cân nhắc an ninh mới.

“Trong thế giới đầy bất định phía trước, một điều chắc chắn là vai trò của Trung Quốc trên thị trường vàng toàn cầu sẽ còn tăng lên khi các nỗ lực này triển khai,” báo cáo kết luận.

Tham khảo thêm giá vàng thế giới để cập nhật biến động mới nhất của thị trường vàng quốc tế và ảnh hưởng của nó đến giá vàng hôm nay tại Việt Nam.