Dự trữ vàng Nga giảm mạnh xuống mức thấp nhất 24 năm do thâm hụt ngân sách

Kitco News – Dự trữ vàng của Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) tiếp tục giảm tháng thứ tư liên tiếp trong tháng 4, ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng 25 năm qua. Tính đến ngày 1/5, CBR đang nắm giữ 73,9 triệu ounce vàng trong dự trữ ngoại hối quốc tế, giảm 200.000 ounce chỉ trong một tháng. Tổng mức giảm từ đầu năm 2026 đã lên tới 900.000 ounce, đưa tổng lượng vàng dự trữ xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022.

Tính theo tấn, CBR đã mất 27,9 tấn vàng trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4, đây là mức giảm lớn nhất trong dự trữ vàng quốc gia kể từ năm 2002, theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council). Vào tháng 5/2002, dự trữ vàng của Nga đã giảm tới 41,5 tấn chỉ trong một tháng.

Trong suốt 24 năm qua, Ngân hàng Trung ương Nga chủ yếu là người mua vàng, thường xuyên mua hàng trăm tấn mỗi năm và hiếm khi bán quá 3,1 tấn (100.000 ounce) trong một tháng. Ngoại lệ duy nhất là tháng 7/2005, khi ngân hàng bán ra 7,7 tấn vàng.

Hiện tại, CBR đang bán vàng để bù đắp cho các giao dịch song song liên quan đến việc bán tài sản từ Quỹ Tài sản Quốc gia (National Wealth Fund), một phần trong dự trữ vàng và ngoại tệ của quốc gia.

Chuyên gia phân tích Natalia Milchakova từ Freedom Finance Global cho biết với giá vàng thế giới biến động: "Mục đích chính là để bù đắp thâm hụt ngân sách, vốn đã lên tới 4,6 nghìn tỷ ruble tính đến cuối tháng 3. Nếu không có sự hỗ trợ từ Ngân hàng Trung ương trong bối cảnh doanh thu dầu khí khiêm tốn đầu năm, con số này có thể vượt quá 5 nghìn tỷ ruble."

Bà cũng cho biết thêm, việc bán vàng có thể nhằm tăng cường dự trữ ngoại tệ do thiếu hụt xuất khẩu trong những tháng đầu năm, với vàng được trao đổi lấy nhân dân tệ (yuan).

Con số tháng 4 mới đây đánh dấu chuỗi bán vàng lớn bất thường của Nga khi quốc gia này đang phải gánh chịu tác động từ cuộc chiến tại Ukraine và các lệnh trừng phạt quốc tế. Dự trữ vàng của Nga đã giảm xuống còn 2.304,76 tấn tính đến ngày 1/4, trong đó tháng 3 giảm 6,22 tấn, theo báo cáo của Ngân hàng Trung ương.

Nhu cầu vàng trong nước tăng vọt khi nền kinh tế Nga gặp nhiều khó khăn trong năm thứ năm của cuộc chiến với Ukraine. Theo Sở Giao dịch Moscow, khối lượng giao dịch vàng tháng trước tăng hơn 350% so với tháng 3/2025, đạt 42,6 tấn – trong đó 28,6 tấn giao dịch hoán đổi và 14 tấn giao dịch giao ngay. Tính theo giá trị ruble giảm, mức tăng còn ấn tượng hơn với 500%, lên 534,4 tỷ ruble (tương đương 7,1 tỷ USD).

Chuyên gia Natalia Milchakova nhận định với Reuters: "Việc bán vàng để tài trợ cho thâm hụt ngân sách có thể tiếp tục khi chi tiêu chính phủ tăng mạnh so với kế hoạch. Việc bán vàng từ dự trữ của CBR phù hợp với xu hướng của nhiều ngân hàng trung ương khác, đặc biệt là ở các nước đang phát triển."

Trong giai đoạn 2002-2025, Nga đã tích lũy hơn 1.900 tấn vàng, mua hơn 500 tấn trong giai đoạn 2008-2012 và 1.200 tấn trong giai đoạn 2014-2019. Tuy nhiên, theo chuyên gia Nikolai Dudchenko từ Finam, Nga chỉ mua ròng 55,4 tấn vàng kể từ năm 2020. Ông cho biết nhiều ngân hàng trung ương hiện đang bán vàng để trang trải chi phí, bao gồm chi phí quốc phòng, giá năng lượng tăng và hỗ trợ tỷ giá đồng nội tệ.

Vào ngày 20/2, Ngân hàng Trung ương Nga thông báo đã bán 300.000 ounce vàng trong tháng 1 khi giá đạt mức kỷ lục trên 5.500 USD/ounce, giảm tổng lượng vàng dự trữ xuống 74,5 triệu ounce. Đây là lần giảm đầu tiên kể từ tháng 10 năm trước.

Giá vàng trung bình vào tháng 1 khoảng 4.700 USD/ounce, đạt đỉnh 5.600 USD/ounce, ước tính doanh thu từ việc bán vàng này đạt từ 1,41 đến 1,68 tỷ USD. Dù vậy, giá trị dự trữ vàng Nga vẫn tăng 23% lên 402,7 tỷ USD do giá vàng lập đỉnh mới.

Theo Bloomberg, xuất khẩu kim loại quý của Nga sang Trung Quốc gần như tăng gấp đôi về giá trị trong nửa đầu năm 2025. Nhập khẩu quặng và tinh quặng kim loại quý, bao gồm vàng và bạc, của Trung Quốc từ Nga đã tăng 80%, lên 1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Giá vàng tăng khoảng 28% trong năm, được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị và thương mại, cùng với nhu cầu từ các ngân hàng trung ương và quỹ ETF.

Nga là nhà sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc, với sản lượng hàng năm trên 300 tấn. Ngân hàng Trung ương Nga từng là một trong những người mua vàng lớn nhất thế giới, nhưng hoạt động mua đã giảm mạnh kể từ khi chiến tranh Ukraine bùng nổ năm 2022. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc vẫn là một trong những người mua vàng hàng đầu trong những năm gần đây.

Xuất khẩu vàng của Nga sang Trung Quốc tăng về khối lượng, phần lớn nhờ đà tăng giá vàng trong 12 tháng qua với giá giao ngay tăng gần 43%. Trong nước, các thợ mỏ vàng Nga cũng hỗ trợ nhu cầu bán lẻ tăng cao, đạt mức kỷ lục năm ngoái khi người dân tìm đến vàng như công cụ bảo vệ giá trị tài sản. Người tiêu dùng Nga đã mua 75,6 tấn vàng trong năm 2024, chiếm khoảng 25% sản lượng vàng hàng năm của quốc gia.

Đà tăng giá của các kim loại quý khác cũng giúp doanh thu của các nhà khai thác hàng đầu Nga tăng trưởng. Báo cáo cho biết: "MMC Norilsk Nickel PJSC, một trong những nhà sản xuất bạch kim và palladium hàng đầu thế giới, đã tăng xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm nay. Giá của hai kim loại này đã tăng 38% và 59% tương ứng trong năm 2025."

Để cập nhật giá vàng hôm nay và biến động thị trường, bạn có thể theo dõi liên tục tại website của chúng tôi.