Kitco News - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt ngưỡng 5%, mức chưa từng thấy kể từ trước cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu 2008, khi thị trường chuẩn bị cho các đợt tăng lãi suất cao hơn. Tiến sĩ kinh tế nổi tiếng David Rosenberg nhận định rủi ro lớn không phải là đợt tăng lãi suất dự kiến của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thứ Tư, mà là chuỗi các đợt tăng lãi suất mà thị trường đã bắt đầu định giá sau đó.
Ông Rosenberg cho rằng dù Fed có thể sẽ tăng lãi suất, nhưng các số liệu kinh tế không đủ cơ sở để làm điều đó.
"Nếu bạn giao dịch dựa trên dữ liệu sai lệch, tôi rất đồng cảm với bạn," nhà sáng lập và chủ tịch Rosenberg Research chia sẻ với Kitco News. "Và nếu Fed phản ứng dựa trên dữ liệu sai lệch, họ sẽ đứng trước nguy cơ mắc sai lầm chính sách."
Công cụ FedWatch của CME hiện cho thấy xác suất Fed tăng 0,25 điểm phần trăm là 90,3%, với khả năng hạ lãi suất gần như bằng 0. Động thái này sẽ đưa phạm vi mục tiêu lên 3,75% - 4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên từ tháng 7/2023.
Hầu hết chuyên gia đều đồng thuận về khả năng tăng lãi suất này. Sau báo cáo lạm phát vào thứ Sáu, trong cuộc khảo sát của Reuters, 86 trên 101 nhà kinh tế dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất, trong khi một tuần trước đó đa số kỳ vọng Fed giữ nguyên.
Phân tích dữ liệu kinh tế
Ông Rosenberg không phản đối quyết định tăng lãi suất, mà chỉ nghi ngờ cơ sở dữ liệu cho quyết định này.
Chỉ số giá lõi tăng 0,3% trong tháng 8, cao hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm. Chỉ 9 trong số 73 nhà kinh tế tham gia khảo sát Bloomberg dự đoán con số này. Lạm phát tổng thể trong năm đạt 3,4%, theo Bộ Lao động Mỹ.
Ông đã so sánh chi tiết báo cáo với dữ liệu ngành và phát hiện nhiều điểm không khớp. Giá khách sạn và nhà nghỉ trong dữ liệu ngành giảm trong nửa đầu tháng 8, nhưng CPI lại tăng mạnh. Dịch vụ viễn thông tăng kỷ lục trong chỉ số tiêu dùng nhưng lại giảm trong chỉ số nhà sản xuất. Giá xe đã qua sử dụng theo chỉ số Manheim giảm, trong khi CPI tăng 0,4%.
"Khi đối chiếu dữ liệu ngành với số liệu của BLS, con số lõi thực tế gần như không đổi," ông nói.
Ông cũng cho rằng báo cáo việc làm thêm 162.000 vị trí trong tháng 8 có khả năng bị điều chỉnh và chịu tác động của điều chỉnh mùa vụ liên quan đến tuyển dụng mùa tựu trường.
Vấn đề trọng tâm: tiền lương
Điều cốt lõi trong tranh luận của ông là tiền lương. Tăng trưởng tiền lương danh nghĩa đã chậm lại trong một năm qua. Thu nhập theo giờ thực tế giảm 0,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tuần làm việc trung bình tăng làm thu nhập tuần thực tế tăng 0,3%, theo Cục Thống kê Lao động Mỹ.
"Làm sao có thể duy trì lạm phát bền vững nếu thị trường lao động không đóng vai trò?" ông hỏi. "Lao động là chi phí lớn nhất trong cấu trúc giá tổng thể của nền kinh tế. Đây là yếu tố bị bỏ quên trong câu chuyện lạm phát hiện nay."
Ông cho rằng nguồn tăng giá hiện nay chủ yếu đến từ chi phí năng lượng, không phải từ cầu tiêu dùng. Giá dầu diesel vượt 6 USD/gallon lần đầu tiên trong tháng này, theo GasBuddy. Giá dầu Brent tiến đến 110 USD/thùng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái buộc Saudi Arabia phải đóng đường ống Đông-Tây, vốn vận chuyển khoảng 7 triệu thùng/ngày quanh eo biển Hormuz. Theo AP, đường ống có thể ngừng hoạt động trong vài tuần.
"Đây là một đợt tăng thuế đối với khu vực tư nhân," ông nói. "Không phải là nguồn gốc lạm phát mà là sức ép chi phí."
Lịch sử cũng cho thấy khi dầu tăng gần gấp đôi từ 20 USD lên 40 USD sau khi Iraq xâm lược Kuwait năm 1990, Fed của Alan Greenspan đã hạ lãi suất tới 5 lần trong năm đó để hỗ trợ nền kinh tế. Khi dầu lên đến gần 150 USD/thùng năm 2008, Fed dưới thời Ben Bernanke không tăng lãi suất trong đợt tăng giá cuối cùng này.
Fed và thị trường trái phiếu
Fed không hành động vô cớ. Lạm phát theo chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), mục tiêu chính của Fed, đã vượt 2% trong phần lớn 5 năm qua. Tại hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết lạm phát chưa có dấu hiệu giảm rõ rệt, khẳng định mục tiêu 2% là cố định và điều kiện tài chính chưa đủ thắt chặt. Ba quan chức đã phản đối trong cuộc họp tháng 7 vì muốn tăng lãi suất ngay lúc đó.
Thị trường trái phiếu cũng phản ánh điều này khi Bộ Tài chính Mỹ chào mua lại tới 6 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn dài trong tháng này nhưng lợi suất vẫn tăng lên 5%. Quan điểm phổ biến trước cuộc họp thứ Tư là nếu Fed giữ nguyên lãi suất, lợi suất trái phiếu dài hạn sẽ còn tăng do thị trường đang kiểm chứng cam kết của Fed.
Tâm lý người tiêu dùng cũng xấu đi khi chỉ số Michigan sơ bộ tháng 9 chỉ còn 47,8, thấp hơn mọi dự báo, với kỳ vọng lạm phát 4,6% trong năm tới, tăng so với 4% trước đó.
Nhận định về tương lai chính sách lãi suất
Ông Rosenberg cho biết một đợt tăng lãi suất là điều có thể chấp nhận được. "Tôi không nghĩ một lần tăng lãi suất sẽ là sai lầm chính sách," ông nói. "Nhưng nếu Fed xác nhận đường đi lãi suất mà thị trường đã định giá, và thực hiện bốn hoặc năm lần tăng nữa, tôi không nghĩ nền kinh tế có thể chịu nổi."
Theo ông, thị trường đã phản ứng quá mức. "Khi lợi suất trái phiếu 10 năm dưới 4% hồi cuối tháng 2, thị trường kỳ vọng hai lần hạ lãi suất. Bây giờ thì kỳ vọng năm lần tăng lãi suất."
Lợi suất trái phiếu 10 năm chạm 5,01% vào thứ Hai trước khi giảm về 4,93%. Lợi suất trái phiếu 30 năm đạt 5,31% với lợi suất thực khoảng 3%, mức mà ông gọi là phi thường.
"Bạn nên mạnh dạn mua vào," ông khuyên. "Lợi suất trái phiếu kho bạc hiện rất hấp dẫn và không nhiều người muốn sở hữu."
Ông dự đoán trái phiếu sẽ vượt trội so với cổ phiếu trong vài tháng tới. Ngoài ra, vị thế bán khống ròng đang gần mức kỷ lục, tạo điều kiện cho đợt tăng giá nếu xu hướng đảo chiều.
Về vàng
Giá vàng đã giảm xuống 4.253 USD/ounce vào thứ Hai trước khi phục hồi trên 4.300 USD, trong bối cảnh đồng USD có phiên tăng mạnh nhất kể từ tháng 6.
Ông Rosenberg gọi mức đáy này là "đáy vững chắc" và cho rằng vàng đã tạo mô hình đáy ba lần quanh ngưỡng 4.000 USD. Ông đặt câu hỏi không phải là "vàng đã diễn biến thế nào" mà là "tại sao vàng không giảm sâu hơn?"
Ông có quan điểm cơ bản tiêu cực với đồng USD và xem vàng là một trong những công cụ phòng ngừa tốt nhất khi USD giảm giá dài hạn. Bạn có thể xem giá vàng thế giới để theo dõi diễn biến mới nhất.
Kết luận
Cuộc họp Fed thứ Tư sẽ trả lời câu hỏi dễ dàng về đợt tăng lãi suất. Tuy nhiên, biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot) mới là điểm đáng chú ý. Nếu Fed xác nhận đường đi lãi suất mà thị trường đã định giá, tranh luận sẽ chuyển sang việc liệu nền kinh tế có thể chịu được bốn lần tăng lãi suất nữa hay không.
Một ngày quan trọng khác là 4/11, khi Bộ Tài chính Mỹ công bố kế hoạch phát hành trái phiếu mới, cho biết liệu họ có tiếp tục giảm phát hành trái phiếu dài hạn hay không. Ông Rosenberg cho rằng đây mới là yếu tố quyết định thực sự: "Tác động lớn sẽ đến vào ngày 4 tháng 11."
Để theo dõi giá vàng hôm nay và cập nhật thêm thông tin về thị trường, bạn đọc có thể truy cập website của chúng tôi.