Vàng không còn là nơi trú ẩn an toàn, trở thành tài sản biến động cao

Vàng không còn là nơi trú ẩn an toàn, trở thành tài sản biến động cao

Vàng từng được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả khi thị trường biến động, nhưng hiện tại, kim loại quý này lại thể hiện như một tài sản có độ biến động cao, khuếch đại các đợt bán tháo trên thị trường, theo Robin Brooks, chuyên gia cao cấp của Brookings Institution và cựu kinh tế trưởng tại IIF, đồng thời là chiến lược gia FX tại Goldman Sachs.

Trong một phân tích mới đây, ông Brooks nhận định có điều không ổn với vàng. Ông viết: “Vàng truyền thống là tài sản trú ẩn an toàn, nơi các nhà đầu tư tìm đến khi các tài sản khác lao dốc. Tuy nhiên, điều này không còn đúng trong sáu tuần chiến tranh vừa qua. Vàng giảm 10%, trong khi chỉ số S&P 500 chỉ giảm dưới 1%. Nếu bạn bán tháo mạnh hơn S&P 500 trong cú sốc xấu, thì bạn không phải là công cụ phòng ngừa rủi ro mà ngược lại.”

Ông nhấn mạnh: “Vàng đang hành xử như một tài sản có độ beta cao, khuếch đại các đợt bán tháo.”

Giải thích cho sự thay đổi bất thường của vàng

Brooks đưa ra hai giả thuyết chính để lý giải hiện tượng này. Thứ nhất, các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi (EM) có thể đã bán vàng để huy động dự trữ ngoại hối trong thời kỳ khủng hoảng. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng với trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ, nơi dự trữ vàng giảm 128 tấn nhằm bảo vệ đồng Lira. Ông nhấn mạnh: “Thổ Nhĩ Kỳ là trường hợp ngoại lệ vì chính sách neo đồng Lira vào USD khiến ngân hàng trung ương buộc phải bán dự trữ trong thời kỳ khủng hoảng, một thực tế mà hầu hết các quốc gia EM khác đã từ bỏ từ lâu.”

Giả thuyết thứ hai là sự tăng giá mạnh của vàng trong năm qua – được coi là “cơn sốt giảm giá tiền tệ” – đã thu hút nhiều nhà đầu tư mới, những người có xu hướng bán tháo nhanh chóng khi thị trường gặp biến động. Brooks cho rằng điều này lý giải tại sao vàng lại có phản ứng giống tài sản beta cao trong vài tuần gần đây. Ông dự báo: “Nếu đúng như vậy, chỉ là vấn đề thời gian cho đến khi nhóm đầu tư theo xu hướng này rút lui và vàng sẽ trở lại vị trí tài sản trú ẩn an toàn như trước.”

Ông kết luận: “Tình trạng trú ẩn an toàn của vàng không biến mất vĩnh viễn, mà chỉ đang bị ảnh hưởng tạm thời.”

Ảnh hưởng của chính sách Fed và địa chính trị đến giá vàng

Brooks chia sẻ biểu đồ cho thấy đà tăng giá vàng trong hai năm qua được thúc đẩy bởi sự kết hợp giữa yếu tố địa chính trị và chính sách của Fed.

Ông cho biết: “Ngày 2/4/2025, sự kiện 'Liberation Day' đã kích thích giá vàng tăng mạnh, nhưng phải đến bài phát biểu của Chủ tịch Powell tại Jackson Hole ngày 22/8/2025 thì giá vàng mới thực sự bứt phá.”

Bài phát biểu này đánh dấu sự khởi đầu của chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ của Fed dù lạm phát vẫn ở mức cao, mở ra thời kỳ “giao dịch giảm giá tiền tệ”.

Động thái cắt giảm lãi suất cuối cùng của Fed vào ngày 10/12/2025 cũng là một yếu tố thúc đẩy giá vàng tăng. Tại đỉnh điểm vào ngày 28/1/2026, vàng đã tăng gần 100% so với cùng kỳ năm trước. Brooks nhận định: “Có những yếu tố hợp lý đằng sau đà tăng này, nhưng cuối cùng mọi thứ đã vượt ngoài tầm kiểm soát.”

Phân tích biến động giá vàng gần đây

Brooks phân tích sự tương quan giữa biến động hàng ngày của S&P 500 với các kim loại quý và bitcoin trong các giai đoạn khác nhau.

Ông nhận xét: “Vàng ngày càng trở nên đồng pha với các tài sản rủi ro, nghĩa là tăng khi các tài sản rủi ro khác tăng và giảm khi chúng giảm. Mặc dù mức độ tương quan của vàng thấp hơn so với các kim loại quý khác và bitcoin, nhưng điều này cũng không mang lại nhiều an ủi.”

Như vậy, giá vàng thế giới đang trải qua giai đoạn biến động phức tạp, ảnh hưởng đến cả thị trường trong nước. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao giá vàng hôm nay để có quyết định phù hợp trong bối cảnh hiện tại.