IEA cảnh báo cú sốc dầu lịch sử đẩy giá vàng thế giới biến động mạnh
18/03/2026
Kitco News - Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa chính thức xác nhận khủng hoảng năng lượng toàn cầu hiện nay là sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ, tạo ra một "vết nứt tiền tệ" buộc các nhà đầu tư chuyển hướng từ tài sản giấy sang hàng hóa vật chất.
Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày từ 17/3, thị trường đang đối mặt với một "tình thế ác mộng" khi chi phí năng lượng tăng vọt đan xen với sự suy yếu của thị trường lao động Mỹ. Larry McDonald, nhà sáng lập The Bear Traps Report, cảnh báo trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Kitco News rằng sự ổn định hiện tại trên thị trường chứng khoán đang che giấu một "sự rò rỉ sự thật" hệ thống trong các lĩnh vực tín dụng và logistics.
Sốc Logistics: Từ giá xăng đến hóa đơn thực phẩm
IEA xác nhận sản lượng toàn cầu đã giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày trong tháng 3 so với tháng 2. Trong khi Mỹ dẫn đầu một chiến dịch phối hợp giải phóng 400 triệu thùng dự trữ toàn cầu - mức can thiệp lớn nhất trong lịch sử - thì gián đoạn đối với các sản phẩm tinh luyện vẫn rất nghiêm trọng. McDonald lưu ý rằng mức độ tin tưởng trong chuỗi cung ứng có thể bị mất ít nhất 60 đến 90 ngày do các cuộc tấn công có chủ đích vào cơ sở hạ tầng tại Trung Đông.
Áp lực logistics này đang biểu hiện nguy hiểm nhất trong ngành nông nghiệp, với giá phân bón urê tăng 28% trong hai tuần và giá dầu diesel vượt 5 USD/gallon, đúng vào mùa gieo trồng của nông dân Mỹ. McDonald cho rằng tình trạng "lạm phát dai dẳng" này sẽ đẩy cú sốc từ trạm xăng vào hóa đơn thực phẩm, có thể buộc Fed phải điều chỉnh chính sách thắt chặt hơn, chuyển kỳ vọng từ ba lần giảm lãi suất về không hoặc thậm chí tăng lãi suất trong năm nay.
Khủng hoảng tín dụng tư nhân
Bên cạnh năng lượng, một cuộc khủng hoảng đáng kể đang hình thành trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá 1,7 nghìn tỷ USD. Cùng với cảnh báo của McDonald, Morgan Stanley dự báo ngày 17/3 rằng tỷ lệ vỡ nợ trong lĩnh vực cho vay trực tiếp có thể tăng lên 8% do trí tuệ nhân tạo làm gián đoạn ngành phần mềm - chiếm khoảng 26% danh mục nhiều công ty phát triển kinh doanh.
"Hiện giờ bạn đang chứng kiến một ngọn lửa tín dụng tư nhân thực sự đang ngày càng lan rộng," McDonald nói. Ông nhấn mạnh sự sụp đổ 70% gần đây của nhà cho vay tín dụng dưới chuẩn Goeasy như một "giao dịch lan truyền" sẽ ảnh hưởng tới các công ty bảo hiểm, được xem là "người chịu rủi ro tín dụng cuối cùng". Tác động này đã thể hiện rõ trên thị trường khi Morgan Stanley và Cliffwater LLC gần đây phải giới hạn rút vốn khỏi các quỹ tín dụng tư nhân đa tỷ đô la sau khi các yêu cầu rút vốn vượt quá giới hạn hàng quý.
Vàng như một phán quyết hệ thống
Nợ công của Mỹ đã chạm kỷ lục 38,86 nghìn tỷ USD trong tháng này, với khoản chi trả lãi suất chiếm khoảng 17% tổng chi tiêu liên bang. McDonald cho rằng hành vi của vàng trong môi trường này phản ánh "sự cạn kiệt của hệ thống tín dụng giấy" chứ không đơn thuần là biện pháp phòng ngừa rủi ro vĩ mô.
"Liệu vàng không còn chỉ là biện pháp bảo vệ chống lại sai lầm chính sách, mà còn là một cách phòng ngừa trước lựa chọn chính sách cố ý làm xói mòn các khoản nợ thực tế?" McDonald đặt câu hỏi. Ông cho rằng mức nợ khổng lồ đang buộc các nhà hoạch định chính sách phải áp dụng "đàn áp tài chính" - chiến lược giữ lãi suất dưới mức lạm phát để huy động nợ. Tuy nhiên, ông cảnh báo lợi nhuận khai thác vàng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi chi phí diesel tăng 70% kể từ tháng 12, có thể khiến cổ phiếu khai thác giảm 20-30% trước khi một đợt tăng bền vững diễn ra.
Sổ tay nhà đầu tư: Chuyển hướng chiến thuật
Đối với các nhà đầu tư trong thế giới đa cực này, McDonald khuyến nghị chuyển hướng sang các công ty sở hữu tài sản vật chất. Ông đánh giá Uranium là lựa chọn hàng đầu, dự báo giá có thể tăng gấp đôi trong 2-3 năm tới do sản lượng vẫn "rất tụt hậu". Ông cũng ưu tiên các lĩnh vực khí tự nhiên và than đá "chưa được sở hữu nhiều", đặc biệt nhắc đến Core Natural Resources (CNR) với lợi suất dòng tiền tự do và vai trò thiết yếu trong cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu AI.
"Trong thị trường như thế này, câu chuyện không chỉ là giá cả," McDonald kết luận. "Mà còn là quyền tiếp cận, sự tin tưởng và ai còn tin vào các khoản nợ giấy."
Để xem toàn bộ "Sổ tay Tài sản Cứng" của Larry McDonald và danh sách "Những gì không nên mua" cụ thể, bạn có thể xem cuộc phỏng vấn với Jeremy Szafron đã được đính kèm.
Bài viết cũng phân tích sâu về giá vàng thế giới và tác động của nó lên thị trường trong nước, đồng thời cung cấp thông tin hữu ích về giá vàng hôm nay tại Việt Nam để nhà đầu tư có cái nhìn toàn diện.