Giá vàng thế giới có thể chạm mốc 6.000 USD do căng thẳng eo biển Hormuz
12/03/2026
(Kitco News) - Khi eo biển Hormuz bước sang ngày thứ 11 bị đóng cửa, cuộc chiến thực sự không chỉ diễn ra ở Trung Đông mà còn ngay trên thị trường trái phiếu Mỹ. Mặc dù các thị trường ban đầu kỳ vọng lợi suất trái phiếu giảm sau cú sốc địa chính trị, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lại tăng lên mức 4,2%. Theo Luke Groman, nhà sáng lập kiêm chủ tịch Forest for the Trees, cuộc khủng hoảng năng lượng đang phơi bày những hạn chế rõ ràng trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Cơ chế bán tháo trái phiếu Kho bạc Mỹ
Groman nhấn mạnh, mối đe dọa chính đối với cấu trúc kinh tế Mỹ bắt nguồn từ nợ công và sự phụ thuộc vào đồng USD quốc tế, chứ không phải các cuộc xung đột quân sự trực tiếp. "Iran không cần phải đánh bại quân đội Mỹ, nếu thực sự có thể, điều đó cũng khó xảy ra," Groman cho biết. "Điều duy nhất họ cần đánh bại chính là thị trường trái phiếu."
Vấn đề cốt lõi nằm ở sự phụ thuộc lớn vào đồng USD của các quốc gia nước ngoài, đồng thời họ lại phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu. Các nhà đầu tư toàn cầu đang nắm giữ tài sản có mệnh giá bằng USD lên tới 27 nghìn tỷ USD. Khi giá dầu tăng cao và đồng USD mạnh lên, các thực thể nước ngoài phải đối mặt với thế khó khăn.
"Họ cần năng lượng, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu khác," Groman giải thích. "Do đó, họ sẽ bán tài sản bằng USD, bắt đầu từ trái phiếu Kho bạc vì đây là loại tài sản sâu nhất và thanh khoản nhất, để mua dầu."
Chu kỳ này khiến các quốc gia nước ngoài sử dụng thị trường trái phiếu Mỹ để tài trợ cho thâm hụt năng lượng, khiến lợi suất trái phiếu tăng cao.
Thực trạng tài chính hiện tại càng làm trầm trọng thêm điểm yếu này. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ dự báo thâm hụt ngân sách liên bang năm tài chính 2026 sẽ lên tới 1,9 nghìn tỷ USD. Thêm vào đó, dữ liệu gần đây từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy lượng trái phiếu Kho bạc do nước ngoài nắm giữ đạt mức kỷ lục khoảng 9,4 nghìn tỷ USD.
Chỉ số | Năm 1973 | Hiện nay |
|---|---|---|
Tỷ lệ nợ công/GDP | 31% | 122% |
"Tỷ lệ nợ công so với GDP của Mỹ năm 1973 là 31%, còn hiện tại là 122%. Đây là sự khác biệt rất lớn," Groman nói. Con số này phù hợp với dữ liệu chính phủ Mỹ gần đây khi tỷ lệ nợ công so với GDP dao động trong khoảng 122% đến 124%.
Chuyển dịch địa chính trị
Ngoài các cơ chế tài chính, cuộc khủng hoảng còn làm nổi bật sự thay đổi trong thực tế địa chính trị liên quan đến an ninh chuỗi cung ứng. Eo biển Hormuz là điểm nghẽn quan trọng, vốn là tuyến đường vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, chiếm hơn 25% thương mại dầu biển toàn cầu. Thị trường châu Á phụ thuộc nặng nề vào hành lang này, nhận gần 90% lượng dầu thô và condensate xuất khẩu qua đây.
Dù thị trường chung coi eo biển gần như bị phong tỏa hoàn toàn, các báo cáo cho thấy một số người mua vẫn tiếp tục nhận hàng. Dữ liệu cho thấy riêng Trung Quốc nhận khoảng 38% tổng lượng dầu xuất khẩu qua eo biển. Hơn nữa, Trung Quốc đã thiết lập một lượng dự trữ lớn, khi trở thành người mua hơn 90% dầu xuất khẩu của Iran. Các nhà phân tích ước tính khoảng 50 triệu thùng dầu thô Iran hiện đang neo đậu ngoài khơi gần Trung Quốc và Malaysia.
"Dầu vẫn đang chảy về phía Trung Quốc và không ai khác," Groman nhận định, chỉ ra sự phân chia chiến lược đang diễn ra.
Thực tế này có ý nghĩa sâu rộng đối với cân bằng quyền lực toàn cầu, đặt ra câu hỏi về sự chậm trễ trong việc đảm bảo an toàn cho tuyến đường thủy quan trọng này.
"Chúng ta có quân đội mạnh nhất trong lịch sử thế giới," Groman nói. "Vậy tại sao đã sang ngày thứ 11 mà quân đội hùng mạnh nhất thế giới vẫn chưa thể mở lại eo biển Hormuz?"
Tài sản cuối cùng để thanh toán
Trong bối cảnh các nhà đầu tư phải đối mặt với hệ thống tài chính đòn bẩy cao, gián đoạn năng lượng, lạm phát và sự chuyển dịch quyền lực toàn cầu, tài sản vật chất ngày càng được ưu tiên hơn tài sản giấy có chủ quyền. Với mức nợ công ở mức cao kỷ lục, vàng được xem như nơi trú ẩn cuối cùng an toàn.
"Niềm tin đang trong thị trường giá xuống và tình trạng này ngày càng tồi tệ hơn," Groman nhận xét. "Vàng thực chất là một loại trái phiếu không trả lãi, phát hành có giới hạn và giá trị vô hạn, không phải trách nhiệm của ai khác. Nó chính là tài sản thanh toán cuối cùng."
Đối với nhà đầu tư bình thường, Groman đề xuất mô hình phân bổ hợp lý tương tự danh mục đầu tư lịch sử của Jacob Fugger, khuyên phân bổ 15% đến 25% vào vàng vật chất bên cạnh tiền mặt, cổ phiếu và bất động sản.
Tuy nhiên, triển vọng ngắn hạn của vàng lại gắn chặt với diễn biến ở Trung Đông.
"Theo tôi, tất cả con đường đều dẫn đến vàng," Groman kết luận. "Tôi nghĩ giá vàng sẽ vượt 6.000 USD vào giữa năm nếu những thông tin tôi nghe được về eo biển Hormuz là chính xác."
Để tìm hiểu sâu hơn về cơ chế thị trường trái phiếu và nghe nhận định đầy đủ của Luke Groman về vàng và kinh tế Mỹ, bạn có thể xem video phỏng vấn đầy đủ được đính kèm ở trên.
Trong bối cảnh này, việc theo dõi giá vàng thế giới và tác động của nó đến giá vàng hôm nay tại Việt Nam là rất cần thiết để có quyết định đầu tư hợp lý.