Điều gì đang thúc đẩy đà tăng giá vàng và kim loại quý hiện nay?

Kitco News – Đợt tăng giá lịch sử của các kim loại quý được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị gia tăng, chính sách tài khóa và tiền tệ, nhu cầu tích trữ vàng từ các ngân hàng trung ương cùng với nhu cầu công nghiệp ngày càng tăng đối với bạc. Tuy nhiên, đồng USD vẫn là yếu tố kích thích quan trọng nhất đối với thị trường hàng hóa, theo Tiến sĩ Mark Shore, giám đốc và nhà kinh tế học tại CME Group.

Trong một phân tích mới được công bố vào thứ Hai, ông Shore nhận định 14 tháng qua đã chứng kiến hiệu suất lịch sử của thị trường hàng hóa toàn cầu. "Bước vào quý đầu tiên của năm 2026, nhà đầu tư đang đối mặt với mạng lưới phức tạp gồm căng thẳng địa chính trị, biến động tỷ giá và chu kỳ cung - cầu thay đổi," ông nói. "Để hiểu rõ bức tranh hiện tại, cần nhận biết những yếu tố tiềm ẩn thúc đẩy sự biến động của thị trường hàng hóa."

"Hàng hóa không phải là một khối đồng nhất – chúng có thể chuyển động độc lập tùy theo các yếu tố vi mô hoặc vĩ mô tác động, tuy đôi khi có sự tương quan tích cực cao và di chuyển cùng chiều," ông Shore giải thích. "Sử dụng Chỉ số Hàng hóa Bloomberg (BCOM) và 5 nhóm hàng hóa làm đại diện, ta thấy thị trường hàng hóa thường có xu hướng quay về mức trung bình, phụ thuộc vào sự lên xuống của cung cầu, có thể trải qua các chu kỳ mở rộng và thu hẹp."

Quá khứ chứng minh sức mạnh chu kỳ hàng hóa

Ông Shore lấy ví dụ hiệu suất chỉ số trong những năm đầu 2000 để minh họa, khi nhóm năng lượng tăng đến hơn 860% từ tháng 2/1999 đến tháng 9/2005, dẫn dắt chỉ số BCOM. "Đợt tăng này được thúc đẩy bởi các thay đổi cơ cấu như nhu cầu tăng mạnh từ Trung Quốc và Ấn Độ, cùng với sốc nguồn cung từ Iraq và Venezuela," ông viết. "Một đợt tăng thứ hai của nhóm năng lượng từ tháng 1/2007 đến tháng 7/2008 đã đẩy giá dầu thô WTI vượt 147 USD/thùng do nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ, nguồn cung thắt chặt, các vấn đề địa chính trị và đồng USD yếu hơn."

"Ngoài ra, nhóm kim loại công nghiệp cũng tăng khoảng 395% từ tháng 11/2001 đến tháng 5/2007, chủ yếu nhờ vào quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa của Trung Quốc," ông Shore bổ sung. "Cùng lúc đó, thị trường ngũ cốc trải qua nhiều đợt tăng giá trong giai đoạn 2002-2012, chịu ảnh hưởng của đồng USD giảm giá, sự phát triển của nhiên liệu sinh học và nhu cầu toàn cầu tăng đối với sản phẩm động vật."

Kim loại quý dẫn đầu trong những năm gần đây

Trong những năm gần đây, nhóm kim loại quý đã trở thành tâm điểm. "Đà tăng này được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị gia tăng, các chính sách tài khóa và tiền tệ, các ngân hàng trung ương tiếp tục tích trữ vàng, cùng với nhu cầu công nghiệp đối với bạc được tăng cường nhờ chuyển dịch năng lượng và xây dựng trung tâm dữ liệu," ông Shore nhấn mạnh.

Tuy nhiên, các nhóm hàng hóa khác cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. "Dù kim loại và năng lượng được chú ý nhiều nhất, nhóm chăn nuôi trong chỉ số BCOM, đặc biệt là bò sống, đã tăng giá kể từ năm 2020," ông Shore lưu ý. "Từ tháng 4/2020 đến tháng 3/2026, nhóm này tăng 86%, chủ yếu do quy mô đàn gia súc nhỏ nhất kể từ năm 1951 và nhu cầu tiêu dùng mạnh nhất trong hai thập kỷ qua."

Đồng USD – Yếu tố quyết định thị trường hàng hóa

Theo ông Shore, đồng USD vẫn là yếu tố kích thích quan trọng nhất đối với chỉ số hàng hóa cũng như từng nhóm ngành. "Có thể nói không có mối quan hệ nào quan trọng hơn đối với nhà đầu tư hàng hóa ngoài ảnh hưởng của đồng USD," ông khẳng định. "Vì nhiều hàng hóa được định giá bằng USD, biến động tỷ giá có thể tác động trực tiếp đến nhu cầu toàn cầu. Khi đồng USD yếu đi, hàng hóa trở nên rẻ hơn với người mua quốc tế, thường kích thích hoạt động mua sắm tăng lên."

Ảnh hưởng của hàng hóa đến lạm phát

Về mối quan hệ giữa giá hàng hóa và lạm phát tiêu dùng, ông Shore nhận định sự liên kết phức tạp hơn nhiều người nghĩ. "Chỉ số hàng hóa theo dõi nguyên liệu thô ở giai đoạn đầu chuỗi cung ứng, do đó thường có độ trễ đáng kể trước khi biến động giá ảnh hưởng đến người tiêu dùng," ông giải thích. "Có thể mất vài tháng để các biến động giá hàng hóa phản ánh đầy đủ vào các chỉ số lạm phát đo lường giá cả hàng hóa và dịch vụ mà người dân thực sự chi trả."

Ông Shore cho rằng hiệu ứng trễ này có ý nghĩa quan trọng trong việc định vị danh mục đầu tư và chiến lược chống lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh các ngân hàng trung ương vẫn tập trung cao độ vào tín hiệu lạm phát.

Kết luận

"Dữ liệu cuối cùng cho thấy các nhóm hàng hóa có thể di chuyển độc lập, dù đôi khi có sự tương quan chồng chéo khi chu kỳ chuyển đổi giữa các trạng thái tích cực và tiêu cực," ông kết luận. "Dù là đồng USD, chính sách tiền tệ, căng thẳng địa chính trị hay kịch bản cung cầu, việc hiểu rõ những nhân tố tiềm ẩn này là chìa khóa để điều hướng thành công thế giới phức tạp của hàng hóa."

Để cập nhật giá vàng thế giới và ảnh hưởng của nó đến thị trường trong nước, bạn đọc có thể theo dõi thêm giá vàng hôm nay trên trang của chúng tôi.