David Woo cảnh báo bong bóng AI mới, giá vàng thế giới bật tăng mạnh

Kitco News - Khi Phố Wall vui mừng trước thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran nhằm mở lại Eo biển Hormuz, khiến giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong hai tháng và cổ phiếu tăng điểm, một trong những chuyên gia phân tích vĩ mô toàn cầu được kính trọng nhất đã xuất hiện trên Kitco News để cảnh báo rằng các nhà đầu tư đang ăn mừng câu chuyện sai lệch, bỏ qua mối đe dọa thực sự đối với đồng USD.

David Woo, người từng có hai thập kỷ đảm nhiệm vị trí nghiên cứu lãi suất và tỷ giá toàn cầu tại Bank of America trước khi chuyển sang viết tiểu thuyết, đã không giảm nhẹ thông điệp của mình. Ông gọi thỏa thuận này là một thất bại chiến lược có quy mô lịch sử và cảnh báo rằng nền tảng đằng sau sự phục hồi thị trường, chính là cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế mong manh hơn nhiều so với những gì giá cả thể hiện.

Thất bại lớn nhất của Mỹ kể từ chiến tranh Việt Nam

"Đây có lẽ là thất bại đơn lẻ lớn nhất của Mỹ kể từ chiến tranh Việt Nam," Woo nói, miêu tả thỏa thuận này như một sự đầu hàng hoàn toàn, với hậu quả vượt xa những gì thị trường đang nhận thức. Theo ông, thiệt hại lớn nhất là đối với uy tín của Mỹ. Từ góc nhìn quốc tế, thông điệp rút ra là "Mỹ chỉ là một con hổ giấy." Đây không chỉ là một cuộc đàm phán đơn thuần mà còn là một bước ngoặt lịch sử: "Hôm nay chúng ta có thể đang tiếc thương sự suy giảm quyền bá chủ của Mỹ."

Giá vàng đã phản ứng ngay lập tức. Kim loại quý này tăng giá phiên thứ ba liên tiếp vào thứ Hai, đóng cửa quanh mức 4.339 USD/ounce, tăng khoảng 2,8% trong ngày, trong khi giá dầu giảm và thị trường chứng khoán đi lên – một hiện tượng hiếm khi xảy ra khi tài sản trú ẩn an toàn tăng cùng lúc với tài sản rủi ro. Dù vậy, giá vàng vẫn giảm khoảng 5% trong tháng qua, một đợt điều chỉnh mà Woo được hỏi giải thích, nhưng vẫn tăng hơn 28% so với cùng kỳ năm trước. Năm 2025, vàng đã thiết lập 53 mức cao kỷ lục và tổng nhu cầu hàng năm vượt 5.000 tấn lần đầu tiên trong lịch sử, theo Hội đồng Vàng Thế giới, trước khi giảm nhẹ từ mức đỉnh gần 5.400 USD vào tháng 1 xuống mức hiện tại.

Giải thích khác về đợt điều chỉnh giá vàng

Khi được hỏi tài sản nào sẽ đầu tiên thể hiện thất bại chiến lược của Mỹ, Woo không ngần ngại chỉ vào vàng và gọi đợt giảm gần đây là cơ hội mua cho những nhà đầu tư dài hạn.

"Bất cứ lúc nào bạn có cơ hội mua vàng quanh mức 4.000 USD/ounce, tôi nghĩ đó là cơ hội hấp dẫn," ông nói, đồng thời cảnh báo rằng vị thế này dành cho nhà đầu tư dài hạn và sự hồi phục của dầu cùng lợi suất thực có thể làm chậm đà tăng của vàng.

Đáng chú ý, ông đưa ra một giả thuyết ít được biết đến về nguyên nhân giảm giá vàng vào mùa xuân. Woo cho rằng việc bán tháo đến từ các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh, những người bị chặn xuất khẩu dầu thô trong xung đột, cần tiền mặt để trang trải chi phí và không thể bán trái phiếu Chính phủ Mỹ mà không bị Washington chú ý. "Điều duy nhất còn lại để bán chính là vàng," ông nói, coi đợt giảm giá là một sự thanh lý bắt buộc chứ không phải là sự đánh giá tiêu cực về kim loại quý này.

Dù nguyên nhân bán tháo mùa xuân là gì, xu hướng dài hạn vẫn ủng hộ vàng. Các ngân hàng trung ương đã mua 863 tấn vàng trong năm 2025, năm thứ tư liên tiếp nhu cầu chính thức cao hơn nhiều so với mức trung bình 473 tấn trong giai đoạn 2010-2021, theo Hội đồng Vàng Thế giới, và lượng mua tiếp tục trong quý 1 năm 2026 với khoảng 244 tấn. Cuối năm ngoái, vàng đã vượt qua trái phiếu Chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới theo giá trị, có lẽ là tín hiệu rõ ràng nhất cho sự dịch chuyển khỏi vị thế ưu thế của đồng USD như Woo đã mô tả.

"Nếu bong bóng AI vỡ, đồng USD sẽ gặp nguy"

Trọng tâm luận điểm của Woo là sức mạnh của đồng USD đang được vay mượn từ cơn sốt AI, và khoản vay này đang bị gọi lại. Đồng USD giữ vững bởi vì thế giới phải mua USD để tiếp cận AI Mỹ, từ chip Nvidia đến các mô hình do OpenAI và Anthropic phát triển. Nếu không có điều này, sự hỗ trợ sẽ biến mất.

"Nếu bong bóng AI vỡ, đồng USD sẽ sập," Woo cảnh báo.

Ông cho rằng bong bóng này đang bị siết chặt từ hai phía. Ở phía trên, Washington ngày càng sẵn sàng hạn chế các mô hình AI mạnh nhất vì lý do an ninh quốc gia, điều này được nhấn mạnh bởi việc chính phủ gần đây rút lại một phiên bản AI của Anthropic. Ở phía dưới, các đối thủ Trung Quốc với chi phí thấp hơn đang chiếm lĩnh thị phần, với một số doanh nghiệp Mỹ đã chuyển ngân sách AI sang các lựa chọn rẻ hơn. Bị siết giữa quy định phía trên và hàng hóa hóa phía dưới, Woo nghi ngờ các công ty AI hàng đầu chuẩn bị IPO năm nay có thể biện minh cho định giá của họ như thế nào, và cảnh báo toàn bộ cấu trúc dựa vào chi tiêu liên tục của họ. Ông lưu ý một chi tiết mà thị trường đang bỏ qua: tổng chi tiêu vốn của năm công ty hyperscaler lớn nhất đã giảm trong quý 1, một dấu hiệu chậm lại có thể kéo thị trường xuống trong nửa cuối năm.

Về mặt toán học, nguyên nhân yếu đi của vàng là do lợi suất thực tế. Vì vàng không trả lãi và cạnh tranh với trái phiếu Chính phủ bảo vệ lạm phát, vàng giao dịch đối nghịch với lợi suất thực chứ không phải lạm phát chung. Sự tăng mạnh trong lợi suất thực trong khoảng ba tháng, đẩy lợi suất trái phiếu 30 năm vượt 5%, làm tăng chi phí nắm giữ vàng. Quan trọng là, Woo cho rằng sự tăng này cần đến hai lực tác động cùng lúc: giá dầu tăng do chiến tranh và nhu cầu AI tăng vọt. Khi giá dầu đang giảm, một trong hai yếu tố đó đang suy yếu. "Để vàng ổn định hoặc tăng giá, bạn chỉ cần một trong hai điều: giảm giá dầu hoặc giảm cường độ AI," ông nói. Đà tăng gần 3% của vàng hôm thứ Hai do sự giảm giá dầu chính là minh chứng cho logic này.

Nếu cơn sốt AI sụp đổ hoàn toàn, triển vọng của ông trở nên kịch tính hơn nhiều: suy thoái, lãi suất trở về 0 và "vàng sẽ giao dịch ở mức 10.000 USD."

Bối cảnh nợ công ngày càng nặng nề

Cảnh báo rộng hơn của Woo đặt trong bối cảnh tài chính ngày càng xấu đi, kể cả so với các con số mà nhiều nhà đầu tư vẫn nhớ. Ông nhắc đến khoản nợ liên bang "trên 37 nghìn tỷ USD," mức được Bộ Tài chính báo cáo vào tháng 8/2025, nhưng đến mùa xuân 2026, khoản nợ đã tăng lên khoảng 39 nghìn tỷ USD, theo dữ liệu của Bộ Tài chính, tức tăng thêm 1 nghìn tỷ USD chỉ trong vài tháng. Chi phí lãi ròng dự kiến vượt 1 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa 2026, gần gấp ba lần so với năm 2020 và hiện là khoản chi lớn hơn cả Medicare hay quốc phòng, theo Cục Ngân sách Quốc hội Mỹ. Đây là một phép tính mà Woo cho rằng thất bại chiến lược ở nước ngoài sẽ làm trầm trọng thêm, khi ông dự đoán sẽ kích hoạt thêm chi tiêu quốc phòng và vay nợ.

Cuốn sách và bức tranh lớn hơn

Woo liên kết bức tranh vĩ mô với cuốn tiểu thuyết của mình, "Merry-Go-Round Broke Down," được Paul Tudor Jones ca ngợi và đang trong quá trình phát triển mùa hai sau nhiều lời đề nghị từ Hollywood. Khi được hỏi liệu AI có phải là hệ thống không thể ngăn cản ở trung tâm câu chuyện của ông, ông đồng ý hoàn toàn: "Theo một cách nào đó thì đúng như vậy."

Chuỗi sự kiện mà ông mô tả kéo dài từ kinh tế đến chính trị và địa chính trị. Toàn cầu hóa tạo ra người lao động bị mất việc trong câu chuyện của ông. Sự mất việc này trở thành lực lượng chính trị, rồi trở thành sự cạnh tranh Mỹ-Trung đang chi phối thị trường. Vì vậy, ông cảnh báo, khủng hoảng tiếp theo có thể không giống với cuộc khủng hoảng tài chính 2008. Thay vì sụp đổ tài chính, khủng hoảng mới có thể là địa chính trị, với sự cạnh tranh của các cường quốc lớn ngày càng mở rộng ra không gian vũ trụ.

Lời khuyên cuối cùng của ông dành cho nhà đầu tư cá nhân rất đơn giản: mục tiêu trong những năm tới là không mất tiền, và kỷ luật giúp bạn bảo vệ là mua vào khi người khác bán ra. Về vàng, ông nói thẳng: nếu bạn chưa bán, thì không nên vội vàng bán vào lúc này.

Woo đi sâu hơn trong cuộc phỏng vấn đầy đủ, bao gồm quan điểm của ông về Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh trước quyết định ngày thứ Tư, lý do ông cho rằng may mắn đóng vai trò lớn hơn ai cũng thừa nhận trong thành công của Phố Wall, và kịch bản cụ thể có thể đẩy giá vàng lên 10.000 USD. Xem toàn bộ phỏng vấn và đăng ký theo dõi Kitco News để nhận phân tích quyết định của Fed ngay khi có tin mới vào thứ Tư.

Giá vàng thế giới tiếp tục biến động mạnh trong bối cảnh này, ảnh hưởng trực tiếp đến giá vàng hôm nay tại Việt Nam, tạo nên nhiều cơ hội và thách thức cho nhà đầu tư trong nước.