Bán tháo vàng bắt buộc của quốc gia có thể khởi đầu cho đợt tăng giá mạnh tiếp theo

Stephen Innes, đối tác quản lý tại SPI Asset Management, nhận định rằng đợt bán tháo vàng gần đây thực chất là hành động thanh khoản bắt buộc của các quốc gia, mở đường cho xu hướng tăng giá vàng dài hạn tiếp theo.

Trong một phân tích mới công bố vào thứ Hai, Innes cho rằng xung đột Iran khiến vàng giao dịch giống như một thị trường đang chịu áp lực gọi ký quỹ tạm thời từ thế giới vật chất, thay vì là một tài sản mất đà tăng trưởng.

“Sự hoảng loạn sau cú sốc eo biển Hormuz không phải do nhà đầu tư mất niềm tin vào vàng, mà là về tính thanh khoản,” ông nói. Giá dầu tăng mạnh, các tuyến đường vận tải bị tắc nghẽn, kỳ vọng lạm phát tăng vọt như một đường ống dẫn khí bị vỡ trong trung tâm tài chính, khiến các ngân hàng trung ương ở các nước nhập khẩu năng lượng phải gấp rút tìm kiếm thanh khoản USD để duy trì ổn định trong nước.

Trong hoàn cảnh này, “ngay cả các tài sản dự trữ thiêng liêng cũng bị mang ra cầm cố.” Thị trường đã hiểu nhầm các đợt bán vàng của chính phủ như dấu hiệu kết thúc của thị trường vàng, trong khi thực tế lại ngược lại: bán tháo bắt buộc là biện pháp cấp cứu trong cuộc khủng hoảng năng lượng.

Innes nhấn mạnh rằng, khi thị trường tập trung vào lợi suất tăng cao, những tài sản không sinh lời như vàng bị đè nặng, nhà đầu tư có thể đã bỏ qua bức tranh vĩ mô lớn hơn.

“Lợi suất danh nghĩa tăng vọt do giá dầu tăng và lo ngại lạm phát lan rộng trên thị trường trái phiếu. Vàng ban đầu chịu áp lực từ lợi suất thực tăng và dòng bán tháo của các quốc gia. Nhưng đây là cách các chu kỳ khủng hoảng thường diễn ra: giai đoạn đầu là hoảng loạn lạm phát, tiếp theo là tổn thương tăng trưởng, và cuối cùng là các ngân hàng trung ương bắt đầu nới lỏng chính sách khi nền kinh tế suy yếu rõ rệt.”

“Lịch sử cho thấy vàng không phải là tài sản tăng giá tốt nhất trong giai đoạn sợ lạm phát đầu tiên, mà là khi các nhà hoạch định chính sách nhận ra họ không thể bình thường hóa hoàn toàn mà không làm suy giảm tăng trưởng, tín dụng và việc làm.”

Innes cho rằng quá trình chuyển đổi này đang dần hiện rõ. Nếu giá dầu ổn định hoặc giảm khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và tuyến đường vận tải trở lại bình thường, áp lực lạm phát sẽ giảm dần. Tuy nhiên, vết thương kinh tế từ cuộc khủng hoảng năng lượng sẽ còn kéo dài. Người tiêu dùng vẫn bị ảnh hưởng, biên lợi nhuận sản xuất còn thấp, và điều kiện thanh khoản vẫn thắt chặt hơn so với dữ liệu lạm phát chính thức.

“Thị trường trái phiếu có thể sớm định giá tăng trưởng chậm lại và chính sách nới lỏng trong tương lai, dù nền kinh tế toàn cầu vẫn đang vật lộn với hậu quả của cú sốc,” ông giải thích. “Cùng một đường cong lợi suất đã phá vỡ vàng trong giai đoạn hoảng loạn có thể trở thành động lực lớn nhất cho kim loại quý này khi các nhà giao dịch bắt đầu định vị cho chính sách tiền tệ dễ dàng hơn đến năm 2027.”

Ông cũng cho rằng phần lớn tranh luận về hiệu suất gần đây của vàng là sai lệch. Jeffrey Currie, một chuyên gia hàng hóa nổi tiếng trên phố Wall, nhận định đúng rằng giai đoạn thanh khoản cơ học đang diễn ra. Khi ngân hàng trung ương chuyển từ người mua chiến lược sang bán bắt buộc để chi trả năng lượng nhập khẩu và bảo vệ đồng nội tệ, vàng mất đi nguồn cầu lớn nhất tạm thời.

“Thổ Nhĩ Kỳ là ví dụ rõ ràng nhất khi dự trữ vàng được huy động để giảm thiểu tác động kinh tế trong nước từ cú sốc dầu,” Innes nói. Từ góc độ giao dịch, điều này hoàn toàn hợp lý: vàng trở thành nguồn thanh khoản thay vì điểm đến của vốn.

Tuy nhiên, ẩn sâu trong bức tranh ngắn hạn đó là bài học dài hạn quan trọng: khi tổn thương tăng trưởng do cú sốc năng lượng buộc các ngân hàng trung ương quay lại chính sách ôn hòa, thị trường vàng sẽ bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới.

Innes cho rằng sự mất cân bằng kinh tế toàn cầu hiện tại đang dần lộ diện. Trong thập kỷ qua, vốn đã đổ mạnh vào nền kinh tế số trong khi đầu tư vào nền kinh tế vật chất bị bỏ quên. Các phần mềm, hạ tầng AI, bán dẫn, đám mây và trung tâm dữ liệu phát triển mạnh, trong khi các mỏ, nhà máy tinh luyện, đường ống dẫn, chương trình khoan, lưới điện và chuỗi cung ứng hàng hóa bị đầu tư thiếu hụt nghiêm trọng.

Cách mạng AI những năm gần đây chỉ làm trầm trọng thêm sự lệch pha này. Các công ty công nghệ lớn nhất chi ngân sách đầu tư gần bằng các nền kinh tế quốc gia, nhưng sự mở rộng kỹ thuật số đó dựa trên nền tảng vật chất gồm năng lượng, kim loại, đồng, hệ thống làm mát, máy biến áp, uranium, khí tự nhiên, cơ sở hạ tầng công nghiệp và mạng lưới logistics.

Innes gọi hàng hóa là “góc thị trường toàn cầu bị định giá sai nhiều nhất,” và các cú sốc giá dầu, kim loại chỉ là biểu hiện bên ngoài của căn bệnh sâu xa: nhiều năm bị bỏ đói đầu tư trong khi thế giới đột ngột cần mở rộng mạnh mẽ về vật chất trong AI, điện khí hóa, quốc phòng, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và an ninh năng lượng.

Cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz không tạo ra mất cân bằng này mà chỉ phơi bày sự mong manh khi căng thẳng địa chính trị xuất hiện. Thị trường nhận ra thế giới vật chất gần như không còn đệm an toàn nào.

Vàng giữ vai trò đặc biệt trong bối cảnh tái định giá này. Nó không chỉ là công cụ phòng ngừa lạm phát hay tài sản chống khủng hoảng, mà ngày càng trở thành bảo hiểm tiền tệ trong thế giới bị phân mảnh, hạn chế tài nguyên, nợ công tăng cao và bất ổn chính trị. Các ngân hàng trung ương hiểu điều này dù sự kiện thanh khoản ngắn hạn có thể gián đoạn chu kỳ tích trữ vàng.

Thậm chí, việc bán vàng bắt buộc gần đây có thể củng cố hơn nữa chiến lược tích trữ vàng dài hạn của các ngân hàng trung ương. Các quốc gia buộc phải huy động dự trữ vàng trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ giờ đây hiểu rõ hơn tính dễ tổn thương của hệ thống dự trữ tiền tệ fiat trong các cuộc xung đột địa chính trị và chiến tranh thanh toán.

Trung Quốc được xem là quốc gia hiểu rõ nhất động lực này. Chiến lược tích trữ vàng lâu dài của Bắc Kinh không chỉ nhằm bảo vệ khỏi lạm phát hay đầu cơ hàng hóa, mà là bảo đảm chiến lược dự trữ trong một trật tự tiền tệ toàn cầu ngày càng phân mảnh, bị chi phối bởi rủi ro trừng phạt, phân mảng thương mại, căng thẳng quân sự và vũ khí hóa dự trữ. Vàng mang lại tính trung lập trong thế giới mà sự trung lập ngày càng khan hiếm.

Giá vàng điều chỉnh gần đây được Innes đánh giá như một sự kiện thanh lọc, loại bỏ các vị thế dài đòn bẩy yếu và các nhà giao dịch theo đà ngắn hạn. “Bọt đầu cơ đã bị đốt cháy bởi cú sốc dầu và lợi suất tăng. Những gì còn lại là nền tảng cấu trúc bền vững hơn liên quan đến đa dạng hóa dự trữ quốc gia, đầu tư thiếu hụt vào kinh tế vật chất, phân mảnh địa chính trị và sự trở lại của chính sách tiền tệ dễ dàng khi suy giảm tăng trưởng không thể chối cãi.”

Thị trường vẫn đang cố gắng phân tích vàng dựa trên mối quan hệ lịch sử giữa lợi suất và tài sản không sinh lời, nhưng thế giới không còn vận hành trong chu kỳ vĩ mô bình thường nữa. Đây đang là quá trình tái định giá niềm tin chính trị và vàng luôn thể hiện tốt nhất khi nhà đầu tư mất niềm tin rằng các nhà hoạch định chính sách có thể kiểm soát hoàn toàn hệ thống họ xây dựng.

Cuối cùng, Innes kết luận rằng vàng không chỉ là kim loại nằm trong kho, mà là biểu tượng lâu đời nhất của sự hoài nghi trên thị trường. Sau nhiều năm chiến tranh, trừng phạt, cú sốc lạm phát, bùng nổ nợ, vũ khí hóa dự trữ và phân mảnh địa chính trị, sự hoài nghi có thể trở thành loại tài sản phát triển nhanh nhất thế giới.

Xem thêm giá vàng thế giới và cập nhật giá vàng hôm nay để theo dõi diễn biến mới nhất của thị trường vàng.